သြဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့က ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချီဘာဆိပ်ကမ်းတွင် တွေ့ရသော အစ္စရေးပိုင် ယာဉ်-ကုန်တင်သင်္ဘော MV Helios Ray။ KATSUMI YAMAMOTO/ASSOCIATED PRESS

ဂျေရုဆလင် - အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟုက အီရန်သည် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အစ္စရေးပိုင်သင်္ဘောတစ်စင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု တနင်္လာနေ့တွင် စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ထူးဆန်းသောပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုသည် ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးစိုးရိမ်မှုများကို ပိုမိုမြင့်တက်စေခဲ့သည်။

၎င်း၏ပြောဆိုချက်အတွက် သက်သေအထောက်အထားတစ်စုံတစ်ရာမပေးဘဲ နေတန်ယာဟုက အစ္စရေးပြည်သူ့ရုပ်သံထုတ်လွှင့်သူ Kan အား “၎င်းသည် အမှန်တကယ်ပင် အီရန်၏လုပ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားပါသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"အီရန်ဟာ အစ္စရေးရဲ့ အကြီးမားဆုံးရန်သူပါ။ ကျွန်တော် ဒါကို ရပ်တန့်ဖို့ စိတ်ပိုင်းဖြတ်ထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ဒေသတစ်ခုလုံးမှာ တိုက်ခိုက်နေပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

သောကြာနေ့က အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ စင်ကာပူသို့ ဦးတည်ထွက်ခွာလာသည့် ဘဟားမားအလံလွှင့်ထူထားသော ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းသည် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သင်္ဘောသားများသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်း မရှိသော်လည်း သင်္ဘော၏ ဆိပ်ကမ်းဘက်ခြမ်းတွင် အပေါက်နှစ်ပေါက်နှင့် ရေမျဉ်းအထက်ရှိ ညာဘက်ခြမ်းတွင် အပေါက်နှစ်ပေါက် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အမေရိကန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်နှင့် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ရေလမ်းကြောင်းများတွင် လုံခြုံရေးစိုးရိမ်မှုများ ပြန်လည်နိုးကြားလာစေသည့် ပေါက်ကွဲမှုအပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် သင်္ဘောသည် ပြင်ဆင်ရန်အတွက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဒူဘိုင်းဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် ပြဿနာရှိသော နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်နှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ပါဝင်သည့် အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ဥရောပ၏ကမ်းလှမ်းချက်ကို အီရန်က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပယ်ချခဲ့ပြီး ဝါရှင်တန်က ပိတ်ဆို့မှုများကို ဖယ်ရှားရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သောကြောင့် ယခုအချိန်သည် “သင့်တော်မှုမရှိ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥရောပသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံရေးဒါရိုက်တာသည် ဗီယင်နာသဘောတူညီချက်တွင် ပါဝင်သူအားလုံးပါဝင်သည့် အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးကို ပြီးခဲ့သည့်လက အဆိုပြုခဲ့ပြီး အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန်၏ အစိုးရအဖွဲ့က လက်ခံခဲ့သည်။

ဘိုင်ဒန်အစိုးရသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲများသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ရွေးချယ်ခွင့်ကို စဉ်းစားနေချိန်တွင် အီရန်က တီဟီရန်အပေါ် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့မှုများကို ရုပ်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဘိုင်ဒန်က အမေရိကန်သည် ၎င်း၏ရှေ့မှ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် နုတ်ထွက်ခဲ့သော တီဟီရန်နှင့် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများအကြား နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်မည်ဟု အကြိမ်ကြိမ် ပြောကြားခဲ့သည်။

သင်္ဘောပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမသိရသေးပါ။ Helios Ray သင်္ဘောသည် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လမ်းကြောင်းပြောင်းပြန်မဖြစ်မီ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ ဆိပ်ကမ်းအမျိုးမျိုးတွင် ကားများကို စွန့်ပစ်ခဲ့သည်။

မကြာသေးမီရက်များအတွင်း အစ္စရေးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် တပ်မတော်အကြီးအကဲနှစ်ဦးစလုံးက သင်္ဘောတိုက်ခိုက်မှုအတွက် အီရန်တွင် တာဝန်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အစ္စရေး၏စွပ်စွဲချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ အီရန်ဘက်မှ ချက်ချင်းတုံ့ပြန်မှု မရှိသေးပေ။

ဆီးရီးယားတွင် နောက်ဆုံးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ

ညတွင်းချင်းတွင် ဆီးရီးယားနိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက ဒမတ်စကတ်အနီးတွင် အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များက ဒုံးကျည်အများစုကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အစ္စရေးမီဒီယာများက သင်္ဘောတိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်ပစ်မှတ်များကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

အစ္စရေးသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အိမ်နီးချင်းဆီးရီးယားရှိ အီရန်ပစ်မှတ်ရာပေါင်းများစွာကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နေတန်ယာဟုက အစ္စရေးသည် ထိုနေရာတွင် အီရန်စစ်ရေးအရ အမြဲတမ်းတည်ရှိမှုကို လက်မခံဟု အကြိမ်ကြိမ်ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံသည် မကြာသေးမီက တိုက်ခိုက်မှုများစွာအတွက် အစ္စရေးကို အပြစ်တင်ခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့်နွေရာသီက ၎င်း၏ Natanz နျူကလီးယားစက်ရုံရှိ အဆင့်မြင့် centrifuge တပ်ဆင်စက်ရုံကို ပျက်စီးစေခဲ့သော ထူးဆန်းသောပေါက်ကွဲမှုနှင့် အီရန်ထိပ်တန်းနျူကလီးယားသိပ္ပံပညာရှင် Mohsen Fakhrizadeh သတ်ဖြတ်ခံရမှုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံသည် Fakhrizadeh ၏ သတ်ဖြတ်မှုအတွက် လက်စားချေမည်ဟု အကြိမ်ကြိမ်ကတိပြုထားသည်။

“သဘောတူညီချက်ရှိသည်ဖြစ်စေ မရှိသည်ဖြစ်စေ အီရန်မှာ နျူကလီးယားလက်နက်မရှိဖို့က အရေးကြီးဆုံးပါပဲ” ဟု ကျွန်ုပ်၏မိတ်ဆွေ ဘိုင်ဒင်အားလည်း ပြောပြခဲ့ကြောင်း နေတန်ယာဟုက တနင်္လာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အေဂျင်စီများ - ဆင်ဟွာ

တရုတ်နေ့စဉ်သတင်းစာ | အပ်ဒိတ်လုပ်ခဲ့သည်- ၂၀၂၁-၀၃-၀၂ ၀၉:၃၃